Hiszpańska tapa to rodzaj przystawki, jaki można spotkać w większości barów bądź restauracji jako dodatek do alkoholu bądź innego napoju. W tapasach mamy zawarty koncept jedzenia oraz przebywania w towarzystwie, stąd w języku hiszpańskim istnieje czasownik nieprzetłumaczalny na język polski: tapear, co oznacza mniej więcej iść do baru/restauracji na tapasy. Popularny jest też zwrot: ir de tapas, co najczęściej oznacza pójście do wielu barów/restauracji tego samego popołudnia/wieczoru na tapasy.
Trochę historii
Hiszpańskie tapasy mają swój początek w okresie, który nastąpił po zakończeniu hiszpańskiej wojny domowej chociaż jest bardzo prawdopodobne, że były znane i wcześniej. Bary serwowały napoje alkoholowe i niealkoholowe swoim klientom i oferowały oliwki, suszone owoce a z biegiem czasu niewielkie przekąski, które doprawione szczyptą soli miały zachęcać do większej konsumpcji napojów.
– Zdjęcie autorstwa De Tamorlan – Trabajo propio, CC BY 3.0
Montaditos oraz pintxos
Istnieje ogromna różnorodność tapasów, która zależy od regionu. Nie ma żadnego podręcznika, który normowałby wielkość hiszpańskiej przystawki natomiast w większości przypadków mamy do czynienia z porcją, którą możemy zjeść na dwa, trzy razy. Istnieją tapasy, które serwuje się na zimno oraz takie, które zostaną podane wyłącznie na ciepło. W madryckim barze specjalizujacym się w montaditos otrzymamy niewiekie kanapeczki, natomiast w innych barach tapasy będą podawane w niewielkich ceramicznych miseczkach.
Tylko w niektórych prowincjach Hiszpanii tapasy serwowane na ciepło są uważane za jedyne słuszne. Tak jest w okolicach Ávili, Segowii czy Cáceres, gdzie zawsze znajdziemy pinchos morunos, hiszpańskie krokiety, patatas bravas, patatas alioli, patatas revolconas czy hiszpańską tortillę a tapasy serwowane na zimno takie jak np. ensalada campera czy jamón serrano pozostaną zawsze na drugim planie.
W Almerii, Grenadzie czy w Jaen jest w zwyczaju dodać bezpłatną przystawkę do jakiegokolwiek napoju. W Almerii zamawiając jakikolwiek napój barman poprosi Cię o wybranie jednej przystawki ze wszystkich, które są dostępne w danej chwili. W innych prowincjach dadzą Ci wybór jednej z dwóch, ewentualnie trzech a czasem nawet nie zapytają Cię o zdanie, tylko przyniosą tapasa zgodnie z własnym uznaniem.
W okolicach Alicante obiady czy kolacje to wiele dań serwowanych w niewielkich porcjach, zwyczaj ten nosi nazwę picaeta. W okolicach Tarragony bary z tapasami to llesqueries. W Kraju Basków, regionie Nawarry czy w prowincji Rioja popularne jest wychodzenie z przyjaciółmi aby się czegoś napić, nazywa się to chiquiteo. Nazwa wywodzi się od słowa chiquito ewentualnie txikito czyli malutki, bo takie są kieliszki, w których są one serwowane. Słowo to jest używane również w odniesieniu do tego typu kieliszków.
W ogóle na północy Hiszpanii, przede wszystkim w Asturii, Leon, Kantabrii, w Kraju Basków, w Nawarze oraz w prowincji Rioja tapasy zwane są pintxos. W tamtych rejonachwszystkie tapasy oferowane w jednym barze czy restauracji mają taką samą cenę, niezależnie od wielkości tapasów czy ilości składników.
Tapasy stały się istotną częścią hiszpańskiej tożsamości. Pojawiają się nawet na przyjęciach najbardziej znanych osób czy to ze świata polityki czy rozrywki. Przyjęcia te są znane pod nazwą tapas meeting. W nowoczesnej kuchni powstała nawet dziedzina zajmująca się tapasami, nosi ona nazwę cocina en miniatura czyli kuchnia w miniaturze.
Poniżej znajdziesz przykłady kilku tapasów, które serwuje się na ciepło lub na zimno. Możesz je przygotować dla rodziny bądź przyjaciół.
Ensalada campera czyli jak zjeść smacznie i nie dać się upałowi
Orzeźwiająca sałatka na lato. Ensalada campera czyli sałatka wiejska jest typowym daniem hiszpańskim, które fantastycznie sprawdzi się w upalne dni, których jest coraz więcej nawet w naszej szerokości geograficznej.
Tortilla española – jak z cebuli, ziemniaków oraz jajek przygotować jedną z najbardziej znanych hiszpańskich potraw
Tortilla z ziemniaków jest niewątpliwie jedną z najbardziej znanych i tradycyjnych hiszpańskich potraw. Istnieje tyle rodzajów tortilli ilu chefów kuchni, kucharek czy kucharzy. Można ją znaleźć w każdym hiszpańskim barze czy restauracji. Może być serwowana jako drugie danie ale też w formie kanapki, przystawki (tapa) czy też pincho (przystawka z wykałaczką).
Jamón ibérico – tradycyjna dojrzewająca szynka hiszpańska czyli najlepsza z najlepszych
Jamón ibérico jak sama nazwa wskazuje, pochodzi od świnek rasy iberyjskiej. Aby świnkę można bylo zaliczyć do rasy iberyjskiej musi zostać spełniony jeden warunek: rodzice świnki muszą pochodzić w przynajmniej 50% od rasy iberyjskiej. Innym rozwiązaniem jest jedno z rodziców w 100% rasy iberyjskiej a drugie niekoniecznie.
Jamón serrano – tradycyjna dojrzewająca szynka hiszpańska
Przez tradycyjną hiszpańską szynkę dojrzewającą rozumiemy tylną noga prosięcia wraz z kością a nawet z raciczkami. Hiszpanie delektują się rozmaitymi dojrzewającymi szynkami przez cały rok ale okres Bożego Narodzenia i Nowego Roku to wyjątkowa okazja i właśnie dlatego kupują nie kilka deko szynki jak na co dzień ale właśnie całą.
Pan con tomate czyli chleb z pomidorami po katalońsku
Pan con tomate po hiszpańsku, pa amb tomàquet po katalońsku czy też mniej formalnie pantumaca to typowa potrawa, z którą spotkamy się w nie tylko w kuchni katalońskiej czy w okolicach Walencji ale i w Aragonii, w Murcji oraz na Balearach.
Patatas revolconas czyli jak smakują ziemniaki w Castilla León i w Ekstremadurze
Patatas revolconas, zwane też meneás (meneadas), revueltas, o removidas to typowe danie wywodzące się z prostej kuchni prowincji hiszpańskiej. Wywodzi się z El Tiemblo (prowincja Ávila) a obecnie można je spotkać przede wszystkim w formie tapasów, szczególnie jeżeli będziemy właśnie w okolicy Ávila, Salamance, Cáceres czy na zachód od Toledo – na przykład w Talavera de la Reina.
Patatas alioli czyli ziemniaki z sosem rodem ze starożytnego Egiptu
Patatas alioli to jeden z najbardziej znanych hiszpańskich tapasów serwowanych szczególnie w okresie letnim. To ugotowane w posolonej wodzie ziemniaki pokrojone w kostki o boku nie większym niż 3-4 cm i polane sosem alioli.
Hiszpańskie krokiety czyli kiedy krokiet nie jest smażonym naleśnikiem w panierce
Zapewne czytając słowo „krokiety” przyszedł Wam do głowy zwinięty, usmażony naleśnik z farszem mięsnym bądź z kapustą czy grzybami. Krokiety hiszpańskie to jednak zupełnie coś innego. Co ciekawe, nie hiszpańskiemu ale francuskiemu kucharzowi, który nazywał się Antonin Carême, znanemu jako król szefów kuchni i szef kuchni królów zawdzięcza się fakt, że krokiety trafiły na stoły wysoko urodzonych.
Pinchos morunos czyli hiszpańskie szaszłyki z arabskim rodowodem
Mało kto wie, że szaszłyki zostały wymyślone przez wyznawców Allaha, którzy uważali, iż nóż na stole może też posłużyć za broń a posiłek należy spożywać w towarzystwie przyjaciół w miłej atmosferze.
Patatas bravas czyli ziemniaczany tapas jak w Madrycie
„Patatas bravas” to jeden z najbardziej poszukiwanych tapasów w Hiszpanii, serwowany zazwyczaj z winem bądź piwem. Potrawa ta wywodzi się z Madrytu, miasta które otrzymało miano stolicy Hiszpanii w 1561 roku.
